MUSIC JOURNAL Volume 31 No.07 March 2026

15 Sep 2026

สวัสดีผู้อ่านทุกท่าน ต้อนรับสู่เดือนมีนาคมด้วยเรื่องราวทางดนตรีที่โลดแล่นข้ามพรมแดนทั้งทางประวัติศาสตร์ ชาติพันธุ์ วรรณคดี และดนตรีสากล เริ่มต้นคอลัมน์แรกด้วย Dean’s Vision ในบทความ “รักชาติ: ดนตรีรวมทุกคนให้เป็นหนึ่ง” บันทึกเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินมาทอดพระเนตรการแสดงดนตรี ณ วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ มหาวิทยาลัยมหิดล เป็นครั้งแรก ถ่ายทอดเบื้องหลังคอนเสิร์ตรวมบทเพลงสำคัญ ๑๘ บทเพลง ที่ร้อยเรียงจิตวิญญาณของชาติไทยตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาจนถึงปัจจุบัน สะท้อนพลังของดนตรีในการหลอมรวมสังคมและความสามัคคีของคนไทยทั้งชาติ

Ethnomusicology เปิดพื้นที่ให้สองบทความในเดือนนี้ เริ่มจาก “ครูเอกรัตน์ สังขจรัส ผู้สืบทอดและขับเคลื่อนวัฒนธรรมดนตรีกะเหรี่ยง บ้านเขาไม้แดง อำเภอสังขละบุรี จังหวัดกาญจนบุรี” ถอดบทเรียนชีวิตของครูภูมิปัญญาผู้สืบทอดคณะดนตรีและรำตงกะเหรี่ยงจากรุ่นสู่รุ่น พร้อมบทบาทในการใช้ศิลปวัฒนธรรม พัฒนาเยาวชนและชุมชน ตลอดจนการผนวกองค์ความรู้ เข้าสู่ระบบการศึกษาในโรงเรียน ตามด้วยบทความ “ปี่ พิณ และจักรวาลดนตรีของสุนทรภู่: ดนตรีในฐานะศิลปวิทยา อำนาจพระเอก และรสนิยมกระฎุมพีต้นรัตนโกสินทร์” ที่ชวนอ่านวรรณคดีไทยผ่านมุมมองดนตรี วิเคราะห์เหตุใดสุนทรภู่จึงเลือกปี่ให้พระอภัยมณีและพิณให้รามวงศ์ แทนที่จะเป็นแคน ฆ้อง หรือกลอง อันเป็นเครื่องดนตรีพื้นถิ่น เผยให้เห็นจิตสำนึกของกวีต้นรัตนโกสินทร์ที่ยกดนตรีขึ้นเป็นทุนวัฒนธรรมและอำนาจของพระเอก

Thai and Oriental Music นำเสนอบทความ “ภูมิวิทยาการเพลงเรื่องนางหงส์ ตอนที่ ๑” ไขความรู้ด้านดนตรีปี่พาทย์ผ่านที่มาและโครงสร้างของเพลงเรื่องนางหงส์ ๒ ชั้น เพลงเรื่องสำหรับพิธีอวมงคลที่ร้อยเรียงจากเพลง ๕ เพลง พร้อมอธิบายลักษณะทำนองขึ้นต้นและลงจบ ตลอดจนหน้าทับเฉพาะของเพลงเรื่องชุดนี้ที่ไม่นิยมนำไปใช้ประกอบเพลงอื่น

Classical Guitar ชวนย้อนเวลาไปพบกับวรรณกรรมกีตาร์คลาสสิกที่ทรงอิทธิพลที่สุดตลอดกาลในบทความ “เพลงชาติกีตาร์คลาสสิก จัดอันดับวรรณกรรมกีตาร์คลาสสิกเลื่องชื่อที่โด่งดังที่สุดตลอดกาล” ไล่เรียงห้าบทเพลงอมตะตั้งแต่ Capricho Árabe, Cavatina, Romanza ไปจนถึง Asturias และ Recuerdos de la Alhambra พร้อมเกร็ดประวัติเบื้องหลังการประพันธ์และนักกีตาร์ระดับตำนานผู้ทำให้บทเพลงเหล่านี้เป็นอมตะ

ปิดท้ายด้วย Music: Did you know? ในบทความ “เสียงเพลงแห่งการต่อต้าน Hector Berlioz นักปฏิวัติ ผู้ไม่เคยอยากปฏิวัติ” พาย้อนไปยังกรุงปารีสปี ค.ศ. ๑๘๓๐ ในคืนที่การปฏิวัติเดือนกรกฎาคมปะทุขึ้นกลางเมือง ขณะที่คีตกวีหนุ่มนั่งเขียนโน้ตเพลงอยู่ในห้องเช่า ท่ามกลางเสียงกระสุนปืน สำรวจชีวิตของคีตกวีผู้ไม่เคยเล่นเปียโน แต่กลับปฏิวัติวงการเสียงประสาน และการผสมเสียงเครื่องดนตรีในวงออร์เคสตรา อย่างที่ไม่มีใครเทียบได้ ทิ้งคำถามชวนคิดว่า นักปฏิวัติในโน้ตเพลงกับนักปฏิวัติบนท้องถนน แท้จริงแล้วคือคนคนเดียวกันหรือไม่